ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

867

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

و اين خانواده پس از ورود بدنبل و اختلاط با أكراد آن سرزمين به دنابله معروف و عدهء كثيرى از معاريف و أعيان و رجال بزرگ شيعه و سنى بلكه چندين نفر از رجال علم و عرفان و فضل و كمال و سخن و شعر از ايشان بهم رسيده كه در اين مختصر احوال برخى نوشته خواهد شد ، و يكى از مشاهير ايشان كه محمود خان نام داشته تاريخى تا سنه 1005 ، و ديگرى تاريخى علىحده تا سنه 1258 براى آنها نوشته‌اند ، و حاجى عبد الرزاق بيك مفتون كه در ( 1243 ) بيايد كتاب « رياض الجنه » را در تاريخ آنها تأليف كرده ، و غير از اين‌ها ؛ در كتب « جهان‌نما » و « شرف‌نامه » و « آثار الشيعة » و « أعيان الشيعة » از آنها نقل كرده و نوشته‌اند . و اجمالا اينكه يكى از مشاهير آنها پير موسى در سنه 360 وفات كرده ، و أمير شيخ احمد بك بن امير موسى مذكور در عمود اين نسب در سنه 387 وفات كرده و در قلعهء باى در خانقاه و مقبره‌ئى كه براى خود ساخته دفن شده . و نواده‌اش امير جعفر دويم پس از پدر در قلمرو او فرمان‌فرما شده ، و در زمان او در كوه سنجران نزديكى قلعهء دنبل معدن زرى پيدا شد و آن را نسبت به او داده و زر جعفرى گفتند ، چنان كه در « أعيان الشيعة » است . و در « انجمن‌آرا » گويد : زر جعفرى منسوب بجعفر برمكى است . كه ظاهر اطلاق آن جعفر اول باشد كه گفتيم در سنه 187 كشته شد ، و چون پيش از وى زر قلب سكه مىزدند و او زر خالص سكه زد بنام وى منسوب گرديد . و اين جعفر دويم در سنه 441 وفات كرده و در قلعهء باى نزد جدش امير موسى دفن شده و فرزندش امير يحيى ، و فرزند او أمير عيسى هزار و دويست تكيه و خانقاه در اطراف آذربايگان و شام بناء نهاده‌اند و سلسلهء بكتاشيه صوفيه را رونقى تمام داده‌اند . و جعفر بن عيسى مرقوم از طرف خليفهء عصر خود ملقب بشمس الملك و فرمانرواى كوهستان و ارمن و آذربايگان تا حدود شام و از معاريف رجال عصر بوده ، و خاقانى شاعر معروف قصيده‌ئى رائيه در مدح وى سروده ، و او روزى در شكارگاه چندين گاو وحشى صيد كرده و فرمود تا از أبدان آنها چهار منار در بيرون شهر خوى آذربايگان بفاصلهء دو هزار ذرع بنا نهادند و مقبره و خانقاهى هم آنجا ساخته و موقوفاتى براى آنها قرار داد ، و اعقاب او كه أجداد صاحب عنوان باشند از ساير دنابله ممتاز و جدا شده و آنها را طايفه شمس الملكى گويند . و او در سنه 555 وفات كرده - و برخى سنه 535 نوشته‌اند و آن ظاهرا غلط باشد - و در مقبرهء مرقومه دفن شده كه بعد از آن آنجا مقبرهء عمومى اين طايفه و زيارتگاه أهالى آن سامان گرديد .